Kamis, 20 Maret 2014

ORA GAMPANG WONG URIP ING ALAM DONYA

ASMARADANA

Nora gampang wong ngaurip,
yen tan weruh uripira,
uripe padha lan kebo,
angur kebo dagingira,
kalal yen pinangana,
pan manungsa dagingipun,
yen pinangan pesthi karam.


Poma-poma wekas mami,
anak putu aja lena,
aja katungkul uripe,
lan aja duwe kareman,
marang papaes donya,
siyang dalu dipunemut,
yen urip manggih antaka.

Wulangreh, Paku Buwana IV.

 Gancarane :
     Ora gampang wong urip yen ora ngerti uripe. Urip kang kaya mangkono iku padha karo uripe kewan. Angur kebo daginge kalal yen dipangan, ateges kewan sing drajate asor wae isih nduweni paedah, lamun manungsa daginge mesthi karam. Manungsa titah sing paling mulya isih kalah asor tinimbang kewan
     Poma-dipoma marang anak putuku kabeh, aja padha kurang pangati-ati. Aja mung katungkul golek bandha donya. Eling-elingen rina wengi , yen wong urip iku bakale mati.

Kamis, 13 Maret 2014

SWARA O JEJEG LAN SWARA O MIRING



O JEJEG:
O jejeg yaiku aksara/swara O diucapake O :
1.       Satembung kedadean saka swara O jejeg kabeh, conto: logo, loro, lodho, koplo, kodo, kono, jodho, bojo, bodho, bongko, gogo, molo, mono, moto,  toko, sotho,  coro, cotho, tholo, rono, ngono, polo, lsp.
2.        Swara O jejeg manggon ing wanda kapisan, conto : obah, omah, osik, olah,  oceh, oleh, boga, bogang, bolah, dosa, donga, dora, donya, dongeng, godha, gora,  jothak, johar, jolang, kodrat, kojah, kothak,  lsp.
3.        Swara O jejeg manggon ing pungkasane tembung kang lumrahe wanda menga, conto: ayo, bedho, belo, kalo, paro, menco, gelo, teko, mengo, bango, jago, gaco,  lsp.
4.        Wanda sigeg ing wanda wiwitane tembung diwaca O jejeg, conto: bondhan, kombang, jomplang, kondhang, ponggang, monggang, longkang, gonceng, bongkeng, jongkeng, dhompet, rontek, ronggeng, lonceng,  longgar, lontar, monte,  lsp

O MIRING:
O miring yaiku aksara / swara O  diucapake A.
1.        Satembung kedadean saka swara O miring kabeh, conto: bobok, bobok, borok, kolong, bolong, kopong, kosong, kothong, corong, kodhok, kopok, popok, sogok, ngorok, gosok, gondhok, gondhol, gondhong, gogor, godhong, godhog, gobyog, gombong, golong, gosong, lonthong, montong, obong,  montor, mlocot, borot, oyod, bokor, bocor, congor, bobor, sosor, momor, sodor, kombor, obor, obrol, mongkog, lsp.
Katrangan:
 O ing wanda kapisan diwaca miring jalaran kadayan dening O miring ing wanda burine.
2.        Swara O miring ing pungkasane tembung. Lumrahe wanda sigeg, conto : barong, among, katong, kalong, alot, kerot, pethot, gathot, jenggot,  awor, asor, kabor, kelor, alon, balon, katon, tinon, gendhon, laron,  angop, kelop, umob, angok, bengok, delok, kerok, pekok, pecok, cekok, kapok, kethok, demok, belok, jebol, dobol, lsp.
3.       Tembung kang kedadean mung sawanda :  lor, cor, kor, song, tong, rong, wong, mong, gong, pot, mot, wod, sot, got, dol, sol, pon, dom, bom,

O miring dadi bali jejeg maneh, yen :
1.       Kawuwuhan panambang an : bobokan, kolongan, bolongan, corongan, popokan, sogokan, gosokan,  godhogan, golongan, sodoran, gondholan, montor-montoran, barongan, jenggotan, kethokan, jebolan,  lsp.
2.       Tembung rangkep saka  tembung sawanda banjur diwenehi panambang an : lor-loran, cor-coran, tong-tongan, wong-wongan, gong-gongan, pot-potan, bom-boman, lsp.

Pakajaban (sing nyebal ):  dom-dom > dondom, dondom + an > dondoman,
O jejeg bisa owah dadi miring yen :
1.       Kawuwuhan panambang an : blangko > blangkon, paro > paron, jodho > jodhon, karo > karon, bodho > bodhon, lsp.

Tembung wanda pungkasan kang nduweni swara O jejeg yen oleh panambang :
1.       Panambang ku, mu, trap-trapane bares : bodhoku, kaloku, bojoku, jodhoku, bodhomu, kalomu, bojomu, jodhomu, lsp.
2.       Panambang i , trap-trapane tembung mau kawuwuhan /kapitulungan panambang an luwih dhisik : bodho > mbodhoni, jodho > jodhoni, gogo > nggogoni, jago > njagoni, gaco > gaconi, lsp.
3.       Panambang e, panambange owah dadi ne : belo > belone, kalo > kalone, bango > bangone, bongko > bongkone, bojo > bojone, lsp.
4.       Panambang a, trap-trapane bares wae : bodhoa, ronoa, ngonoa, mengoa, bedhoa, lsp.
5.       Panambang na , trap-trapane kapitulungan aksara “k” banjur swara O jejeg owah dadi miring : bodho > bodhokna, jodho > jodhokna, jago > jagokna, conto > contokna, lsp.
6.       Panambang ke, ake, trap-trapane kapitulungan aksara “k” banjur swara O jejeg owah dadi miring : jodho > jodhokke, jodhokake, jago > jagokke, jagokake, lsp.

Selasa, 11 Maret 2014

SWARA É JEJEG LAN É MIRING



É  JEJEG.
É jejeg yaiku swara/aksara É  diwaca / diucapake É .
É  jejeg kang manggon ing :
1.       Ing tembung : lélé, pépé, pécé, céré,  kéré, kéné, kécé, réné, dédé, dhédhé, dhéré, dhéwé, séjé, séndhé, lsp.
2.       Ing wanda  purwaning tembung : béda, béya, béla, bédhéng, bégal, béjog, déra, déning, désa, déwa, déwangkara, déwata, gémbong, génjah, géndhong, kébar, kéblat, kéyong, kénging, séba, séna, sénapati, sérok, séwa, séwaka, séngon, sénggol, lsp.
3.       Ing wanda pungkasané tembung :  baé, balé, badhé, bulé, cawé-cawé,  darbé, duwé, gawé, gedhé, gulé, gudhé, mangké,  paré, pacé, saé, salé, saté, suwé, supé, ramé, jaré, rasé, tapé, taté, tembé, kaé,  karé, keré, lebé, lsp.

É  jejeg owah dadi É  miring , conto :
pépé > pèpèkna, dhéwé > dhèwèkna, dhédhé > dhèdhèkna, séjé > sèjèkna, séndhé > sèndhèkna, réné > rènèkna, gawé > gawèkna, gedhé > gedhèkna, saté > satèkna, tapé > tapèkna, suwé > disuwèk-suwèkake, darbé > darbèkmu, darbé > darbèké

É  MIRING.
É  miring yaiku swara / aksara É  diwaca / diucapake È :
É  miring manggon ing :
1.       Ing tembung : bètèng, pèrèng, gèpèng, cèlèng, dhèblèng, ènthèng, cèrèt, pèpèt, dhèdhèt, bèsèk, gèthèk, kèrèk,  pènèk, bèbèk, bèlèk, dèngkèk,  bèyès, bèngès, bèrès, èthès, rèmèh, tètèh, gèsèh, dumèh, sumèh, bèsèr, dlèwèr, klèwèr,  lsp.
2.       Ing wanda purwaning tembung : bèji, bèri, kèli, kèri, pèni, èdi, jèdhi, mèri, pèci, cèkli, dèwi, tèki-tèki, lsp.
3.       Ing wanda pungkasaning tembung, lumrahe wanda sigeg : garèng, bolèng, topèng, gorèng, copèt, golèk, gothèk, cowèk, kosèk, suwèk, ambèr, ambèn, kalèn, sarèn, damèn, lsp

Pengikut

Matur Nuwun ...