Selasa, 06 Mei 2014

ARANE OMAH




- Asrama = pratapan ngiras pawiyatan.
- Balekambang = omah satengahe segara utawa blumbang.
- Balemangu = omah papan pangadilan.
- Bango = omah papan dodolan.
- Bangsal = omah gedhe lan endah.
- Gedhogan = kandhang jaran.
- Gredhu = omah panjagan.
- Greja = pasembahyangan Kristen.
- Gubug = omah panjagan ing sawah lsp.
- Gupit = gupit mandragini = gedhong pasarean (ing kraton).
- Hotel = panginepan.
- Kandhang = omah rajakaya.
- Kedhaton (kraton) = daleme dhatu  (ratu).
- Klentheng = pasembahyangan Buda (Tionghwa).
- Kombong = kandhang bebek.
- Krangkeng = kandhang macan.
- Loji = omahe panggedhe bangsa Eropa.
- Mesjid = pasembahyangan Islam (kanggo umum).
- Pacrabakan = pamulangan, pamejangan.
- Padhepokan = omahe pendhita.
- Pagupon = kandhang dara.
- Pantisari = omah ing tengah patamanan.
- Pawiyatan = pamulangan, pacrabakan, madrasah (saka tembung Arab 'darasa' sing ateges 'sinau').
- Pesanggrahan = omah palereban (ing gunung).
- Pranji = kandhang pitik.
- Ranggon = gubug dhuwur ing tengah alas.
- Tangsi = omah saradhadhu.

*Kapethik saka buku 'Sarine Basa Jawa' ingkang kadhapuk dening S Padmosoekotjo, PN Balai Pustaka, 1967.

Selasa, 29 April 2014

TETEMBUNGAN KANG MAGEPOKAN NGANGGO TEMBUNG RAJA.




Raja : yaiku kang nguwasani negara, wenang marentah, midana, geganjar, negara dianggep duweke dhewe [feodalistik]
raja siwi : anaking ratu.
raja-brana : bandha sarta barang-barang sing akèh pangajine.
raja-jamas: ngèlmu kanggo sarana nêgori kayu gêdhe.
raja-kaputran : sandhangan lan rêrênggan pangantèn (lanang, wadon).
raja-kaya : kewan ingon-ingon sing ngêtokake kaya (jaran, sapi, kêbo).
raja-manganggo : panganggone ratu.
raja-muka : petungan dianggo mbincili bêgja cilakaning lêlakon (maling lsp).
raja-pati : raja-pêjah (k) : prakara pêpati marga kêrêngan lsp.
raja-pèni : barang-barang sing pèni-pèni.
raja-pundhut : ladèn barang-barang saka wong cilik marang nêgara (ratu).
raja-putra : anaking ratu (pangeran, pangeran adipati).
raja-putri : putrining ratu.
raja-singa : lêlara bangsane  bêngang.
raja-sunu : anaking ratu.
raja-tatu : prakara tatu kang marga kêkêrêngan lsp.
raja-wisuna : prakara sing ndadèkake padudon.
rajamanggala : ratu agêng
rajanara : ratu èstri
rajanari : ratu wadon.
rajaniti : 1. pangadilan: 2. babagan pangrèh praja.
rajapadni : pramèswari.
rajaswala : kidung, rajaputri, pasindhèn
rajaswara : kidung, sindhèn
rajaswata : (S) kw 1 waktu kang prayoga: 2 wis nggarap-banyu, wis mangsane omah-omah (akil balig): 3 anaking ratu.
rajasyara : kidung, sindhèn
rajatadi : rajabrana, sêsotya, rajapèni, mas sêsotya, langkung
rajawali : pêksi rajawali
rajawandha : wragad
rajaweda : (kw) kurban slamêting ratu murih raharjaning nêgara.
rajawèni : sirah
rajawêrdi : jasad rupane sêmu biru (dianggo dhasaring êmbanan intên lsp).
rajayoga : wêwadhah


Sumber : Ki Sastra Adiguna

Pengikut

Matur Nuwun ...