Tampilkan postingan dengan label Unggah-ungguh Basa. Tampilkan semua postingan
Tampilkan postingan dengan label Unggah-ungguh Basa. Tampilkan semua postingan

Senin, 20 Mei 2013

BASA MADYA LAN BASA KRAMA


Minangkani pamundhutipun mas Jaka Lelana, saged kula aturaken ing sasumerep kula, kados ing ngadhap menika :

Basa Madya kaperang dadi :
1.      Madya Ngoko.
Titikane :
a.       Tembunge ngoko
b.      Ater-ater lan panambang ngoko
c.       Sesebutan marang wong sing dijak guneman : dika, mang, samang.
Kanggone :
a.       Priyayi cilik marang andhahane
b.      Bakul padha bakul, lsp.
Tuladha :
Dika klebu beja, oleh beras rada memper. Ora kaya akaya aku, esuk-esuk mruput nyang pasar, teka kene ora kumanan. Dodolen ket esuk rung payu blas.

2.      Madyantara.
Titikane :
a.       Tembunge krama.
b.      Ater-ater lan panambang ngoko.
c.       Sesebutan marang wong kang diajak guneman : Kang salira (keng slira, sampeyan), pangkat utawa peprenahane.
Kanggone :
a.       Priyayi padha priyayi sing wis kulina.
b.      Bojone priyayi marang sing lanang.
c.       Priyayi marang sanake kang kaprenah tuwa nanging asor drajade.
Tuladha :
Sampeyan niku pripun ta m as, kok mung pijer seneng-seneng mawon. Seprika-sepriki kok boten enten sudane.

3.      Madya Krama.
Titikane :
a.       Ater-ater  lan panambang ngoko.
b.      Tembunge krama kacampuran krama inggil.
c.       Sesebutan marang wong sing dijak guneman : sampeyan, pangkat utawa peprenahane.
Kanggone ;
d.      Priyayi padha priyayi sing wis kulina.
e.       Bojone priyayi marang sing lanang.
f.       Priyayi marang sanake kang kaprenah tuwa nanging asor drajade.
Tuladha :
Wanci ngeten kok seg kondur ta Mas, Napa kathah pedamelan? Niki wau onten kengkenan saking toko, napa sampeyan siyos mundhut TV?

Basa Krama kaperang dadi:
1.      Mudha Krama
Titikane :
a.       Tembunge krama
b.      Ater-ater lan panambang krama
c.       Kacampuran tembung krama inggil lan tembung krama andhap.
2.      Kanggone:
a.       Wong enom marang wong tuwa.
b.      Murid marang guru.
c.       Kanca padha kanca sing during kulina.
d.      Priyayi marang priyayi sababage.
e.       Reh-rehan marang dhuwurane.
Tuladha:
Kala wingi ngantos dangu anggen kula ngentosi panjenengan, nanging panjenengan boten rawuh-rawuh.  Kula kinten panjenengan boten saestu tindak mila kula ngrumiyini.
3.      Kramantara.
Titikane :
a.       Tembunge krama.
b.      Ater-ater lan panambang krama
c.       Tanpa krama inggil utawa krama andhap.
Kanggone:
d.      Tumrap marang sapadha-padha.
e.       Priyayi kang luwih dhuwur tinimbang sing dijak guneman.
Tuladha :
Mangga sami dipunmanah, menapa sebabipun bangsa kita menika dereng saged nata gesangipun. Menawi saged pados arta radi lumayan sampun mindhak kesenenganipun.
4.      Wredha krama
Titikane :
a.       Tembunge krama.
b.      Ater-ater lan panambang ngoko.
c.       Tanpa tembung krama inggil utawa tembung krama andhap.
Kanggone :
Wong tuwa marang wong sing luwih enom nanging isih ngajeni.
Tuladha:
Prayogine nak, sampeyan kedah gadhah idham-idhaman ingkang luhur, supados boten kacuwan benjinge. Amargi tiyang sepuh boten kenging dijagakake salami-lamine.

Kamis, 14 Maret 2013

TEMBUNG KRAMA (5)


1.       paro                                      palih                               -
2.       pasa                                      siyam                             -
3.       pasar                                    peken                            -
4.       pati                                       pejah                             -
5.       payu                                     pajeng                           -
6.       pendhok                             kandelan                      -
7.       perkara                               perkawis                       -
8.       pikul                                     rembat                          -
9.       piranti                                  pirantos                        -
10.   pitaya                                   pitados                          -
11.   pitik                                      ayam                              -
12.   prada                                   praos                              -
13.   prau                                      baita                               -
14.   prihatin                               prihatos                        -
15.   pring                                     deling                             -
16.   pungkur                              pengker                        -
17.   rada                                      radi, ragi                        -
18.   rata                                       radin                               -
19.   ratan                                    radinan, radosan       -
20.   rebut                                    rebat                              -
21.   rega                                      regi                                 -
22.   rekasa                                  rekaos                           -
23.   rina                                       rinten                             -
24.   rubuh                                   rebah                             -
25.   rumangsa                           rumaos                          -
26.   rumanti                               rumantos                     -
27.   rumat                                   rimat                              -
28.   runtuh                                 rentah                           -
29.   rusak                                    risak                                -
30.   rusak                                    risak                                -
31.   rusuh                                   resah                              -
32.   sadulur                                sadherek                      -
33.   sagara                                  saganten                      -
34.   saguh                                   sagah                             -
35.   salin                                      santun                           -
36.   sambung                            sambet                          -
37.   samubarang                      samukawis                   -
38.   sangga                                 sanggi                            -
39.   sapi                                       lembu                            -
40.   sawah                                  sabin                              -
41.   sayekti                                 sayektos                       -
42.   sedulur                                sedherek                      -
43.   sega                                      sekul                              -
44.   semaya                               semados                       -
45.   sida                                       èstu                                -
46.   sida                                       saestu                            -
47.   sing, kang                           ingkang                         -
48.   sok                                        asring                             -
49.   soré                                      sonten                           -
50.   suguh                                   segah                             -
51.   suket                                    rumput                          -
52.   sungu                                   singat                             -
53.   surasa                                  suraos                            -
54.   suweng                               sengkang                      -
55.   swara                                   suwanten                     -
56.   tai tinja                                -
57.   tali                                         tangsul                          -
58.   tali                                         tangsul                          -
59.   tamansari                           tamansantun              -
60.   tamba                                  jampi                              -
61.   tampa                                  tampi                             -
62.   tandur                                 tanem                            -
63.   tanggung                            tanggel                          -
64.   tau                                        nate                                -
65.   tawa                                     tawi                                -
66.   tebu                                     rosan                              -
67.   tegal                                     tegil                                -
68.   teka                                      dugi                                -
69.   telu                                       tiga                                  -
70.   tembako                             sata                                 -
71.   tembang                             sekar                              -
72.   temu                                    panggih                         -
73.   tiba                                       dhawah                         -
74.   tinggal                                  tilar                                 -
75.   trima                                    trimah                            -
78.   tunggu                                 tengga                           -
79.   turah                                    tirah                                -
80.   tutur                                     sanjang                         -
81.   ubaya                                   ubanggi                         -
82.   udakara                               udakawis                      -
83.   udan                                     jawah                             -
84.   udan                                     jawah                             -
85.   udarasa                               udaraos                         -
86.   udud                                    ses                                  -
87.   uga                                        ugi                                   -
88.   ula                                         sawer                             -
89.   umbar                                  imbar                             -
90.   unggah                                inggah                            -
91.   uni                                         ungel                              -
92.   untara                                  untawis                         -
93.   upata                                   upaos                             -
94.   utama                                  utami                             -
95.   uyah                                     sarem                            -
96.   waca                                     waos                              -
97.   wadi                                     wados                            -
98.   wadon                                 èstri                                -
99.   walulang                             wacucal                         -
100.         warna                            warni                              -
101.         warta                             wartos                           -
102.         warung                          wande                           -
103.         watu                               sela                                 -
104.         wayang                         ringgit                            -
105.         wedhi                            pasir                               -
106.         wedhus                         mendha                        -
107.         wedi                               ajrih                                -
108.         wengi                             dalu                                -
109.         wetu                              wedal                             -
110.         wigati                             wigatos                         -
111.         wurung                         sande                             -
112.         wutuh                            wetah                            -
113.         yaiku                              inggih punika              -
114.         yekti                               yektos                           -
115.         yen                                 bilih                                 -

Pengikut

Matur Nuwun ...